{"id":2808,"date":"2022-03-08T07:55:07","date_gmt":"2022-03-08T07:55:07","guid":{"rendered":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/?p=2808"},"modified":"2022-07-11T11:24:31","modified_gmt":"2022-07-11T11:24:31","slug":"%d0%bc%d0%b5%d1%93%d1%83%d0%bd%d0%b0%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%b5%d0%bd-%d0%b4%d0%b5%d0%bd-%d0%bd%d0%b0-%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b0%d1%82%d0%b0-%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%be%d0%b2%d0%b0-%d0%b5%d0%b4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/%d0%bc%d0%b5%d1%93%d1%83%d0%bd%d0%b0%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%b5%d0%bd-%d0%b4%d0%b5%d0%bd-%d0%bd%d0%b0-%d0%b6%d0%b5%d0%bd%d0%b0%d1%82%d0%b0-%d1%80%d0%be%d0%b4%d0%be%d0%b2%d0%b0-%d0%b5%d0%b4\/","title":{"rendered":"Dita Nd\u00ebrkomb\u00ebtare e Gruas &#8211; barazia gjinore, inkluzion demokratik p\u00ebr t\u00eb gjith\u00eb"},"content":{"rendered":"<p><em>Dita nd\u00ebrkomb\u00ebtare e gruas &#8211; 8 marsi<\/em> \u00ebsht\u00eb dit\u00eb kur sh\u00ebnohet lufta e grave p\u00ebr barazi ekonomike, politike dhe sociale. Tet\u00eb marsi \u00ebsht\u00eb dita nd\u00ebrkomb\u00ebtare e gruas, e shpallur nga Kombet e Bashkuara p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrkujtuar rolin e gruas n\u00eb histori, si dhe luft\u00ebn e saj p\u00ebr barazi, drejt\u00ebsi, paqe dhe zhvillim. Nj\u00eb shekull pasi aktivistja p\u00ebr t\u00eb drejtat e grave Klara Cetkin b\u00ebri thirrje p\u00ebr Dit\u00ebn e gruas, \u00ebsht\u00eb b\u00ebr\u00eb p\u00ebrparim i r\u00ebnd\u00ebsish\u00ebm n\u00eb barazin\u00eb gjinore, por thelbi i 8 marsit mbetet i nj\u00ebjt\u00eb: demonstrata dhe festime.<br \/>\nKjo dit\u00eb festohet p\u00ebr t\u00eb rritur nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin p\u00ebr t\u00eb drejtat e barabarta t\u00eb grave, arritjet e tyre dhe t\u00eb inkurajohet komunikimi p\u00ebr problemet me t\u00eb cilat p\u00ebrballen, si papun\u00ebsia, margjinalizimi dhe dhuna n\u00eb familje. Grat\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb aktive, jo vet\u00ebm n\u00eb poste drejtuese, por n\u00eb \u00e7do profesion. Demokracia n\u00ebnkupton p\u00ebrfshirjen e barabart\u00eb t\u00eb grave dhe burrave n\u00eb jet\u00ebn ekonomike, sociale, politike dhe shoq\u00ebrore n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi. P\u00ebr t\u00eb nd\u00ebrtuar nj\u00eb demokraci t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse, grat\u00eb duhet t\u00eb jen\u00eb t\u00eb afta t\u00eb marrin pjes\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb t\u00eb barabart\u00eb dhe t\u00eb r\u00ebnd\u00ebsishme n\u00eb jet\u00ebn publike. Bazuar n\u00eb standardet nd\u00ebrkomb\u00ebtare t\u00eb t\u00eb drejtave t\u00eb njeriut, praktikat m\u00eb t\u00eb mira dhe hulumtimet bashk\u00ebkohore, demokracia n\u00ebnkupton pjes\u00ebmarrje politike, drejt\u00ebsi dhe t\u00eb drejta t\u00eb barabarta p\u00ebr grat\u00eb dhe burrat n\u00eb mbar\u00eb bot\u00ebn. Margjinalizimi dhe diskriminimi i grave, vendosja e barrierave dhe pabarazis\u00eb n\u00eb jet\u00ebn publike dhe private pengojn\u00eb zhvillimin demokratik t\u00eb \u00e7do vendi.<br \/>\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/2020-02-20-09-59-12-IWD_large.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"500\" class=\"alignnone size-full wp-image-2810\" srcset=\"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/2020-02-20-09-59-12-IWD_large.jpg 1000w, https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/2020-02-20-09-59-12-IWD_large-300x150.jpg 300w, https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/2020-02-20-09-59-12-IWD_large-768x384.jpg 768w, https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/03\/2020-02-20-09-59-12-IWD_large-60x30.jpg 60w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><br \/>\nSipas gjetjeve t\u00eb hulumtimit cil\u00ebsor dhe sasior n\u00eb &#8220;Ndikimi i faktor\u00ebve demografik\u00eb n\u00eb pjes\u00ebmarrjen e qytetar\u00ebve n\u00eb jet\u00ebn publike dhe edukimin e votuesve n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut&#8221;, dokument i Projektit &#8220;Mb\u00ebshtetje p\u00ebr reformat zgjedhore&#8221;, grat\u00eb vazhdimisht kan\u00eb qen\u00eb t\u00eb ekspozuara ndaj diskriminimit dhe trajtimit t\u00eb pabarabart\u00eb gjat\u00eb historis\u00eb. Normat dhe vlerat patriarkale q\u00eb dominojn\u00eb shoq\u00ebrit\u00eb kan\u00eb ekzistuar p\u00ebrgjat\u00eb shekujve deri m\u00eb sot, dhe trash\u00ebgimia historike e pabarazis\u00eb nuk mund t\u00eb zgjidhet vet\u00ebm me nd\u00ebrhyrje ligjore. Mbetjet e nj\u00eb sistemi t\u00eb till\u00eb ndikojn\u00eb n\u00eb m\u00ebnyr\u00ebn se si grat\u00eb p\u00ebrfshihen n\u00eb aktivitete qytetare. Konteksti socio-kulturor n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut n\u00eb p\u00ebrgjith\u00ebsi i dekurajon grat\u00eb q\u00eb t\u00eb marrin pjes\u00eb aktive n\u00eb jet\u00ebn politike si votuese dhe si aktiviste qytetare. Grat\u00eb n\u00eb zonat rurale gjithashtu nuk jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuara mjaftuesh\u00ebm n\u00eb diskursin dhe jet\u00ebn publike.<br \/>\nHulumtimi i k\u00ebtij raporti tregon se 53 p\u00ebr qind e t\u00eb anketuarave femra \u201cnuk jan\u00eb aspak\u201d ose \u201cnuk jan\u00eb shum\u00eb t\u00eb interesuara\u201d p\u00ebr zhvillimet aktuale socio-politike n\u00eb vend dhe n\u00eb bot\u00eb, nd\u00ebrsa 47 p\u00ebr qind jan\u00eb \u201cshum\u00eb\u201d ose \u201cn\u00eb nj\u00eb mas\u00eb t\u00eb interesuara\u201d. Analizat e m\u00ebtejshme tregojn\u00eb se grat\u00eb jan\u00eb p\u00ebr 13% m\u00eb pak t\u00eb interesuara p\u00ebr zhvillimet socio-politike sesa burrat. Statistikat jan\u00eb pothuajse t\u00eb nj\u00ebjta p\u00ebr grat\u00eb n\u00eb zonat rurale.<br \/>\nMbrojtja sh\u00ebndet\u00ebsore (83%), stabiliteti ekonomik dhe social (78%) dhe mjedisi jet\u00ebsor (72%) jan\u00eb tre problemet q\u00eb mbizot\u00ebrojn\u00eb tek femrat e anketuara dhe konsiderohen si faktor\u00eb kryesor\u00eb motivues p\u00ebr aktivizimin e tyre social dhe politik, pasuar nga arsimi dhe kujdesi p\u00ebr pushtetin lokal. Hulumtimet tregojn\u00eb se prioritetet kryesore t\u00eb grave jan\u00eb t\u00eb natyr\u00ebs sociale dhe infrastrukturore, n\u00eb lidhje me kujdesin p\u00ebr f\u00ebmij\u00ebt, kopshtet p\u00ebr f\u00ebmij\u00eb, shkollat dhe sigurin\u00eb e lagjeve. Grat\u00eb jan\u00eb kryesisht t\u00eb interesuara p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje specifike q\u00eb mund t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsojn\u00eb jet\u00ebn e tyre dhe t\u00eb an\u00ebtar\u00ebve t\u00eb familjes, nd\u00ebrkaq m\u00eb pak t\u00eb interesuara p\u00ebr \u00e7\u00ebshtje abstrakte dhe politike.<br \/>\nKur b\u00ebhet fjal\u00eb p\u00ebr aktivizmin qytetar, grat\u00eb jan\u00eb m\u00eb pak t\u00eb angazhuara dhe m\u00eb pak t\u00eb interesuara se burrat. Arsyet e pjes\u00ebmarrjes s\u00eb tyre t\u00eb ul\u00ebt n\u00eb aktivitete qytetare, nd\u00ebr t\u00eb tjera, jan\u00eb stereotipet dhe paragjykimet ndaj grave, si dhe diskriminimi ndaj grave p\u00ebr sa i p\u00ebrket mosh\u00ebs, pamjes fizike dhe orientimit politik.<br \/>\nShumica e t\u00eb anketuarave besojn\u00eb se nuk mund t\u00eb ken\u00eb ndikim si qytetare dhe nuk besojn\u00eb se me angazhimin individual mund t\u00eb b\u00ebjn\u00eb ndryshime, dhe kjo m\u00eb s\u00eb shumti i referohet angazhimit t\u00eb tyre t\u00eb madh n\u00eb sht\u00ebpi dhe rreth familjes. Grat\u00eb ndajn\u00eb perceptimin se kjo \u00ebsht\u00eb nj\u00eb &#8220;bot\u00eb mashkullore&#8221; ku z\u00ebri i grave nuk kuptohet seriozisht.<br \/>\nJan\u00eb t\u00eb mendimit se n\u00eb t\u00eb ardhmen fokusi duhet t\u00eb jet\u00eb n\u00eb edukimin e vajzave, stimulimin e vet\u00ebbesimit, guximit dhe k\u00ebmb\u00ebnguljes s\u00eb tyre, si dhe nd\u00ebrgjegj\u00ebsimin p\u00ebr barazin\u00eb gjinore, nd\u00ebrsa djemt\u00eb duhet t\u00eb edukohen t\u00eb respektojn\u00eb grat\u00eb dhe t\u00eb promovojn\u00eb barazin\u00eb gjinore, n\u00eb vend t\u00eb roleve gjinore patriarkale n\u00eb sht\u00ebpi dhe shoq\u00ebri.<br \/>\nSi p\u00ebrfundim, pabarazia gjinore \u00ebsht\u00eb arsyeja kryesore p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen duksh\u00ebm m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt t\u00eb grave n\u00eb jet\u00ebn social-politike krahasuar me burrat.  Barrierat lidhen me faktor\u00ebt socio-ekonomik\u00eb, kapacitetin dhe ndikimin kulturor.<br \/>\nPrandaj, \u00ebsht\u00eb e nevojshme t\u00eb rritet nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi p\u00ebr r\u00ebnd\u00ebsin\u00eb e pjes\u00ebmarrjes s\u00eb grave n\u00eb aktivitetet qytetare dhe n\u00eb jet\u00ebn publike, n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb t\u00eb kund\u00ebrshtohen stereotipet gjinore dhe t\u00eb kontribuohet n\u00eb nd\u00ebrtimin e nj\u00eb kulture politike t\u00eb favorshme p\u00ebr pjes\u00ebmarrjen e grave n\u00eb t\u00eb gjitha nivelet e shoq\u00ebris\u00eb.<\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dita nd\u00ebrkomb\u00ebtare e gruas &#8211; 8 marsi \u00ebsht\u00eb dit\u00eb kur sh\u00ebnohet lufta e grave p\u00ebr barazi ekonomike, politike dhe sociale. Tet\u00eb marsi \u00ebsht\u00eb dita nd\u00ebrkomb\u00ebtare e gruas, e shpallur nga Kombet e Bashkuara p\u00ebr t\u00eb p\u00ebrkujtuar rolin e gruas n\u00eb histori, si dhe luft\u00ebn e saj p\u00ebr barazi, drejt\u00ebsi, paqe dhe zhvillim. Nj\u00eb shekull pasi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2812,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[86,9,253],"tags":[],"class_list":["post-2808","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-strengthened-institutions-conduct-fair-and-efficient-election-process","category-community-mobilizers","category-events"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2808"}],"collection":[{"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2808"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2808\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2814,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2808\/revisions\/2814"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2812"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2808"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2808"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2808"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}