{"id":2531,"date":"2022-02-01T09:46:19","date_gmt":"2022-02-01T09:46:19","guid":{"rendered":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/?p=2531"},"modified":"2022-07-12T08:08:54","modified_gmt":"2022-07-12T08:08:54","slug":"%d0%b8%d0%b0%d1%86-%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%b0-%d0%bf%d0%be%d0%b4%d0%be%d0%b1%d1%80%d0%be-%d0%b4%d0%b0-%d1%81%d0%b5-%d0%b8%d0%bd%d1%82%d0%b5%d0%b3%d1%80%d0%b8%d1%80%d0%b0-%d0%b2%d0%be-%d1%80%d0%b0","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/%d0%b8%d0%b0%d1%86-%d1%82%d1%80%d0%b5%d0%b1%d0%b0-%d0%bf%d0%be%d0%b4%d0%be%d0%b1%d1%80%d0%be-%d0%b4%d0%b0-%d1%81%d0%b5-%d0%b8%d0%bd%d1%82%d0%b5%d0%b3%d1%80%d0%b8%d1%80%d0%b0-%d0%b2%d0%be-%d1%80%d0%b0\/","title":{"rendered":"Integrimi me i mire i  (KPA\/IAC) n\u00eb pun\u00ebn dhe formulimin e politikave publike te partive politike"},"content":{"rendered":"<p><strong>Intervist\u00eb me Lolita Cigane, konsulente nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr politikat publike<\/strong><\/p>\n<p><em>Si eksperte me p\u00ebrvoj\u00eb profesionale n\u00eb fush\u00ebn e politikave publike, Cigane \u00ebsht\u00eb nj\u00eb konsulente nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr tema t\u00eb nderlidhura me finansimin e subjekteve politike dhe aktivitetet e tyre, zgjedhjet, korrupsionin zgjedhor dhe qeverisjen e mir\u00eb.<br \/>\nN\u00eb Maqedonin\u00eb Veriore per here te pare me misionet v\u00ebzhguese t\u00eb OSBE\/ODIHR-s\u00eb ka punuar ne vitin 2009,  k\u00ebshtu q\u00eb shume mire e ka te njohur ambinetin tone politik dhe pyetjet me te cilat po ballafaqohemi.<br \/>\nVitin e kaluar, ne vizite zyrtare qendroi n\u00eb Shkup, dhe u takua me p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Qendrave hulumtuese dhe Analitike (IAC) t\u00eb kat\u00ebr partive politike m\u00eb t\u00eb m\u00ebdha, per te ndihmuar udheheqesit dhe aktivist\u00ebt e partive politike, si t\u00eb krijojn\u00eb politika publike m\u00eb t\u00eb suksesshme n\u00eb dobi t\u00eb votuesve t\u00eb tyre.<br \/>\nS\u00eb shpejti perseri do t\u00eb mbahet nje puntori me IAC-n\u00eb me tem\u00ebn: si t\u00eb p\u00ebrmir\u00ebsohen hulumtimet e tyre dhe si t\u00eb tejkalohen dob\u00ebsit\u00eb.<\/em><\/p>\n<p><strong>1.<br \/>\nJu keni p\u00ebrvoj\u00eb impresive profesionale dhe nj\u00eb histori arritjesh n\u00eb fusha t\u00eb ndryshme. Deri m\u00eb tani keni punuar si gazetar\u00eb, analist\u00eb t\u00eb politikave publike, poashtu keni qen\u00eb aktive n\u00eb politik\u00eb. P\u00ebr momentin, ju punoni si k\u00ebshilltar nd\u00ebrkomb\u00ebtar p\u00ebr \u00e7\u00ebshtjet si\u00e7 jan\u00eb politikat financiare, zgjedhjet, korrupsioni elektoral dhe qeverisja e mir\u00eb. Cili \u00ebsht\u00eb fokusi primar i interesit dhe pun\u00ebs suaj?<\/strong><\/p>\n<p>Interesi im primar profesional dhe personal \u00ebsht\u00eb demokracia. Un\u00eb kam lindur n\u00eb vitet e okupimit sovjetik t\u00eb vendit tim, Latvia, q\u00eb tash shtet i pavarur dhe an\u00ebtar i EU-s\u00eb dhe NATO-s\u00eb. M\u00eb kujtohet sesi regjimi totalitar me kontrollin e tij t\u00eb plot\u00eb me munges\u00eb t\u00eb lirive elementare, e helmonte jet\u00ebn e prind\u00ebrve dhe t\u00eb af\u00ebrmve t\u00eb mi si dhe rrethin ton\u00eb shoq\u00ebror. Liria dhe demokracia i lejojn\u00eb njer\u00ebzit t\u00eb lul\u00ebzojn\u00eb dhe zgjedhjet e ndershme, qeverisja e mir\u00eb dhe pjes\u00ebmarrja qytetare e b\u00ebjn\u00eb demokracin\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme dhe gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse.<\/p>\n<p><strong>2.<br \/>\nSkena politike n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut nuk \u00ebsht\u00eb e panjohur p\u00ebr ju. N\u00eb vitin 2021 realizuat nj\u00eb vizit\u00eb profesionale n\u00eb Shkup, ku keni pasur takime me p\u00ebrfaq\u00ebsues t\u00eb Qendrave Hulumtuese dhe Analitike (RAC) t\u00eb kat\u00ebr partive kryesore politike n\u00eb shtet. Cili ishte q\u00ebllimi i vizit\u00ebs suaj si dhe p\u00ebrshtypjet tuaja?<\/strong><\/p>\n<p>Q\u00ebllimi i vizit\u00ebs sime n\u00eb vitin 2021 ishte t\u00eb ndihmoja zyrtar\u00ebt dhe aktivist\u00ebt e partive politike t\u00eb kuptojn\u00eb deri n\u00eb \u00e7\u2019mas\u00eb njohuria p\u00ebr nevojat dhe d\u00ebshirat e v\u00ebrteta t\u00eb votues\u00ebve s\u00eb tyre i ndihmon t\u00eb hartojn\u00eb politika t\u00eb suskeshme p\u00ebr partit\u00eb politike dhe fushatat elektorale. Ne kemi punuar q\u00eb njohurit\u00eb e mbledhura t\u00eb sistemohen dhe analizohen. Angazhimi i p\u00ebrfaq\u00ebsuesve t\u00eb partive politike n\u00eb k\u00ebt\u00eb pun\u00eb ishte i mrekulluesh\u00ebm si dhe nd\u00ebrgjegj\u00ebsimi ndaj ndikimit t\u00eb dobish\u00ebm p\u00ebr t&#8217;i b\u00ebr\u00eb fushatat e tyre m\u00eb kuptimplote dhe, n\u00eb fakt, m\u00eb arg\u00ebtuese. Fillimisht kam punuar n\u00eb Maqedonin\u00eb Veriore n\u00eb vitin 2008 dhe 2009 me misionet v\u00ebzhgues zgjedhor t\u00eb OSBE\/ODIHR-s\u00eb, k\u00ebshtu q\u00eb i njoh shum\u00eb mire \u00e7\u00ebshtjet me t\u00eb cilat p\u00ebrballet shteti.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" src=\"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/loli-683x1024.jpg\" alt=\"\" width=\"640\" height=\"960\" class=\"alignnone size-large wp-image-2533\" srcset=\"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/loli-683x1024.jpg 683w, https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/loli-200x300.jpg 200w, https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/loli-768x1152.jpg 768w, https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/loli-60x90.jpg 60w, https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/loli-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/loli-1365x2048.jpg 1365w, https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/loli-scaled.jpg 1706w\" sizes=\"(max-width: 640px) 100vw, 640px\" \/><br \/>\n<em>&#8220;Liria dhe demokracia i mund\u00ebsojn\u00eb njer\u00ebzve t\u00eb prosperojn\u00eb, nd\u00ebrsa zgjedhjet e ndershme, qeverisja e mir\u00eb dhe pjes\u00ebmarrja qytetare e b\u00ebjn\u00eb demokracin\u00eb t\u00eb q\u00ebndrueshme, gjith\u00ebp\u00ebrfshir\u00ebse dhe afatgjat\u00eb.&#8221;<\/em><\/p>\n<p><strong>3.<br \/>\nN\u00eb muajin shkurt t\u00eb k\u00ebtij viti ju ktheheni n\u00eb Shkup. A mund t\u00eb na tregoni di\u00e7 m\u00eb tep\u00ebr lidhur me objektivat e vizit\u00ebs suaj?<\/strong><\/p>\n<p>Pas \u00e7do eksperimenti t\u00eb suksessh\u00ebm, lind nevoja p\u00ebr t\u00eb vler\u00ebsuar p\u00ebrvojat e fituara. Kjo \u00ebsht\u00eb m\u00ebnyra e vetme t\u00eb sh\u00ebnohet p\u00ebrparim. Ne do t\u00eb punojm\u00eb me q\u00ebllim t\u00eb kuptojm\u00eb se si politikat e partive politike dhe fushatat zgjedhore komunale kan\u00eb p\u00ebrfituar nga hulumtimet e RAC-s\u00eb, cilat kan\u00eb qen\u00eb pikat e forta dhe t\u00eb dob\u00ebta, \u00e7far\u00eb duhet p\u00ebrmir\u00ebsuar n\u00eb t\u00eb ardhmen.<\/p>\n<p><strong>4.<br \/>\nN\u00eb \u00e7far\u00eb m\u00ebnyre duhet forcuar kapacitetet e RAC-ve n\u00eb Maqedonin\u00eb e Veriut n\u00eb m\u00ebnyr\u00eb q\u00eb partit\u00eb politike n\u00eb programet e tyre, t\u00eb krijojn\u00eb politika publike m\u00eb t\u00eb mira, m\u00eb relevante dhe m\u00eb t\u00eb af\u00ebrta p\u00ebr qytetar\u00ebt?<\/strong><\/p>\n<p>Sfida m\u00eb e madhe e hulumtimit, kudo, jo vet\u00ebm n\u00eb Maqedonin\u00eb Veriore, ka t\u00eb b\u00ebj\u00eb me at\u00eb, t\u00eb sigurohemi q\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuesit e partive politike t\u00eb kuptojn\u00eb q\u00ebllimin dhe porosin\u00eb e hulumtimit. Puna politike \u00ebsht\u00eb sfiduese, me probleme t\u00eb v\u00ebshtira dhe urgjente q\u00eb shfaqen \u00e7do dit\u00eb. Shpesh here nuk ka koh\u00eb p\u00ebr t\u2019u ndalur dhe menduar. Puna e RAC-ve \u00ebsht\u00eb nj\u00eb mund\u00ebsi dhe nj\u00eb ftes\u00eb p\u00ebr ta b\u00ebr\u00eb pik\u00ebrisht\u00eb k\u00ebt\u00eb,q\u00eb do t\u00eb thot\u00eb se puna e RAC-ve duhet integruar m\u00eb mir\u00eb n\u00eb pun\u00ebn e rregullt t\u00eb politikave t\u00eb partive politike.<\/p>\n<p><em>\u201eDo te punojm\u00eb me IAC qe t\u00eb kuptojme se n\u00eb \u00e7far\u00eb menyre hulumtimet e tyre lidhur me opinionet e qytetar\u00ebve kan\u00eb sjellur p\u00ebrfitime p\u00ebr politikat publike\u201c<\/em><\/p>\n<p><strong>5.<br \/>\nP\u00ebrfundimisht, n\u00eb \u00e7far\u00eb m\u00ebnyre mund t\u00eb stimulohet dhe inkurajohet puna e partive m\u00eb t\u00eb vogla politike, duke qen\u00eb se k\u00ebto parti nuk kan\u00eb RAC dhe shpesh kan\u00eb kapacitete t\u00eb kufizuara?<\/strong><\/p>\n<p>Kisha k\u00ebnaq\u00ebsin\u00eb t\u00eb punoja me partit\u00eb e vogla, kan\u00eb shum\u00eb entuziaz\u00ebm dhe besim n\u00eb pun\u00ebn q\u00eb b\u00ebjn\u00eb, me p\u00ebrkushtim t\u00eb madh ndaj ideve t\u00eb tyre. Un\u00eb mendoj se ata jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrgatitur t\u00eb p\u00ebrfitojn\u00eb nga RACve e tyre, ndoshta n\u00eb nj\u00eb shkall\u00eb m\u00eb t\u00eb ul\u00ebt, por, un\u00eb besoj se mb\u00ebshtetja e shtetit duhet t\u00eb zgjerohet n\u00eb fush\u00ebn e hulumtimeve dhe kapacitetit analitik t\u00eb partive m\u00eb t\u00eb vogla, q\u00eb jan\u00eb t\u00eb p\u00ebrfaq\u00ebsuar n\u00eb k\u00ebshillat lokale dhe rajonale, duke e b\u00ebr\u00eb demokracin\u00eb tuaj m\u00eb t\u00eb shum\u00ebllojshme dhe m\u00eb t\u00eb gjall\u00eb.<\/p>\n<p><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Intervist\u00eb me Lolita Cigane, konsulente nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr politikat publike Si eksperte me p\u00ebrvoj\u00eb profesionale n\u00eb fush\u00ebn e politikave publike, Cigane \u00ebsht\u00eb nj\u00eb konsulente nd\u00ebrkomb\u00ebtare p\u00ebr tema t\u00eb nderlidhura me finansimin e subjekteve politike dhe aktivitetet e tyre, zgjedhjet, korrupsionin zgjedhor dhe qeverisjen e mir\u00eb. N\u00eb Maqedonin\u00eb Veriore per here te pare me misionet v\u00ebzhguese t\u00eb [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2543,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[13],"tags":[],"class_list":["post-2531","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-research-and-analytical-centers"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2531"}],"collection":[{"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2531"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2531\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3151,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2531\/revisions\/3151"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2543"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2531"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2531"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/electoralsupportprogramme.mk\/sq\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2531"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}